ผู้ลี้ภัยคือใคร

ผู้ลี้ภัย หมายถึง บุคคลที่จำเป็นต้องทิ้งประเทศบ้านเกิดของตนเอง เนื่องจากความหวาดกลัวการถูกประหัตประหาร หรือได้รับการคุกคามต่อชีวิต

อนุสัญญาว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัย พ.ศ. 2494 ให้คำนิยาม และความหมายของสถานภาพผู้ลี้ภัยว่า ผู้ลี้ภัย หมายถึง  บุคคลที่จำเป็นต้องทิ้งประเทศบ้านเกิดของตนเอง เนื่องจากความหวาดกลัวการถูกประหัตประหารหรือได้รับการคุกคามต่อชีวิตเนื่องจากสาเหตุข้อหนึ่งข้อใด เช่น เชื้อชาติ ศาสนา สัญชาติสมาชิกภาพในกลุ่มทางสังคม สมาชิกภาพในกลุ่มความคิดทางการเมือง

ผู้ลี้ภัยส่วนใหญ่สูญเสียทุกสิ่งทุกอย่างรวมไปถึงชีวิตความเป็นอยู่ บ้านเรือน และแม้แต่ครอบครัว ผู้ลี้ภัย แตกต่างจากแรงงานต่างด้าวเพราะแรงงานต่างด้าวเดินทางออกนอกประเทศของตนโดยสมัครใจเพื่อหาโอกาสทางเศรษฐกิจ ในขณะที่ ผู้ลี้ภัยไม่อาจพึ่งพาความคุ้มครองจากรัฐบาลของตนเอง พวกเขาถูกบังคับให้หนีจากประเทศของตนเอง จึงจำเป็นที่ประชาคมนานาชาติต้องให้ความช่วยเหลือ และให้ความคุ้มครองผู้ลี้ภัยเหล่านั้น

“ตอนผมเรียนอยู่ชั้นป.6 ถูกเกณฑ์ไปเป็นลูกหาบให้ทหาร ถูกบังคับให้แบกข้าวสาร และอาวุธ พอแบกไม่ไหว ก็ถูกทุบตี ผ่านไป 1 อาทิตย์ ผมทนไม่ไหว ต้องหลบหนีออกมา ทหารบุกเข้ามาที่หมู่บ้านบ่อยๆ ครั้งหนึ่ง ผมถูกทุบตีจนแขนหัก และถูกปืนตีเข้าที่ตา จนสลบ เหตุการณ์ครั้งนั้น ทำให้แขนผมคดงอ และสายตาก็ไม่กลับเป็นปกติอีกเลย ผมพยายามกลับไปเรียนหนังสือ แต่อ่านข้อสอบไม่ได้ ผมต้องออกจากโรงเรียนนับแต่นั้นมา” ชายคนหนึ่งที่หนีจากประเทศพม่า และขณะนี้อาศัยในพื้นที่พักพิงชั่วคราวแม่หละ ประเทศไทย

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอนุสัญญาว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัย พ.ศ. 2494 www.unhcr.or.th/th/refugee/convention และ http://unhcr.or.th/th/news/general/697