ประวัติยูเอ็นเอชซีอาร์

องค์กรที่ให้ความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมแก่ผู้ที่ถูกริดรอนศักดิ์ศรี

หน่วยงานผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติได้ถูกก่อตั้งขึ้นในช่วงต้นของสงครามโลกครั้งที่สอง เพื่อช่วยเหลือชาวยุโรปพลัด ถิ่นอันเนื่องมาจากความขัดแย้งดังกล่าว สมัชชาแห่งสหประชาชาติจึงได้ก่อตั้งสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยสหประ-ชาชาติขึ้นในวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2493 โดยมอบหมายให้ทำงานให้ลุล่วงภายในระยะเวลาสามปีและจะถูกยุบไป ในปีต่อมาอนุสัญญาแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัยซึ่งเป็นรากฐานทางกฎหมายสำหรับให้ความ ช่วยเหลือผู้ลี้ภัยและเป็นเสาหลักในการทำงานของยูเอ็นเอชซีอาร์ก็ได้รับการผ่านมติและนำมาใช้ในวันที่ 28 กรกฎาคม

ในปีพ.ศ. 2499 ยูเอ็นเอชซีอาร์ได้เผชิญหน้ากับสถานการณ์ฉุกเฉินครั้งสำคัญ คือ การไหลทะลักของผู้ลี้ภัยจากการที่ สหภาพโซเวียตนำกองกำลังเข้าปราบปรามปฏิวัติในฮังการี ความคิดที่ว่าไม่จำเป็นที่จะต้องมีองค์กรเช่น ยูเอ็นเอชซีอาร์จึงไม่ปรากฎอีกต่อไป ในทศวรรษที่ 60 การหลุดพ้นจากการเป็นอาณานิคมของประเทศต่าง ๆ ในทวีปแอฟริกาทำให้เกิดวิกฤตการณ์ผู้ลี้ภัยครั้งแรกขึ้นในบริเวณนั้น ยูเอ็นเอชซีอาร์จึงจำเป็นต้องเข้าไปให้ความช่วยเหลือในสองทศวรรษต่อมา ยูเอ็นเอชซีอาร์ก็ได้ให้ความช่วยเหลือในวิกฤตการณ์ผู้พลัดถิ่นในเอเชียและอเมริกาใต้ ในช่วง ท้ายของศตวรรษก็มีปัญหาผู้ลี้ภัยเกิดขึ้นอีกในแอฟริกา และปัญหาผู้ลี้ภัยก็ได้กลับมาอีกครั้งในยุโรปเมื่อมีผู้ลี้ภัย กลุ่มใหม่เกิดขึ้นจากสงครามที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องของกลุ่มประเทศบอลข่าน

ในช่วงต้นของศตวรรษที่ 21 ยูเอ็นเอชซีอาร์ได้เข้าไปให้ความช่วยเหลือในวิกฤตการณ์ผู้ลี้ภัยในแอฟริกา เช่น สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และโซมาเลีย และในเอเชียโดยเฉพาะปัญหาผู้ลี้ภัยชาวอัฟกานิสถานที่เป็นปัญหาสืบ เนื่องมาถึง 30 ปี ในขณะเดียวกันยูเอ็นเอชซีอาร์ยังได้รับการขอร้องให้ใช้ความเชี่ยวชาญในการแก้ไขปัญหา ผู้พลัดถิ่นภายในประเทศอันเป็นผลมาจากความขัดแย้ง และแม้จะยังไม่เป็นที่โดดเด่นเท่าใดนัก ยูเอ็นเอชซีอาร์ยัง ได้ขยายบทบาทเพื่อเข้าไปให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ไร้รัฐซึ่งเป็นคนกลุ่มใหญ่ที่มักจะถูกมองข้ามและมีจำนวนหลาย ล้านคนที่มีความเสี่ยงที่จะไม่ได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานเนื่องจากพวกเขาไม่มีสัญชาติ นอกจากนี้ ในหลายพื้นที่ทั่วโลก เช่นในแอฟริกาและอเมริกาใต้ อำนาจหน้าที่ของยูเอ็นเอชซีอาร์ซึ่งได้รับมอบหมายในปีพ.ศ. 2494 ก็มีความ เข้มแข็งขึ้นโดยความตกลงทางกฎหมายระดับภูมิภาค

ในปีพ.ศ. 2497 ยูเอ็นเอชซีอาร์ซึ่งเป็นองค์กรใหม่ในขณะนั้นได้รับรางวัลโนเบลในสาขาสันติภาพสำหรับการริเริ่ม การให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ลี้ภัยในยุโรป ในตอนนั้นเองได้มีการขยายระยะเวลาการทำงานของยูเอ็นเอชซีอาร์ไป จนถึงปลายทศวรรษ และในอีกกว่าหนึ่งไตรมาสของศตวรรษต่อมา ยูเอ็นเอชซีอาร์ก็ได้รับรางวัลโนเบลอีกในปีพ.ศ. 2524 สำหรับการให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ลี้ภัยทั่วโลกแม้จะมีอุปสรรคทางด้านการเมืองก็ตาม จากเจ้าหน้าที่จำนวน 34 คนในปีที่ก่อตั้ง ปัจจุบันยูเอ็นเอชซีอาร์มีเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นและสากลถึง 6,650 คน ซึ่งรวมไปถึงเจ้าหน้าที่ประจำ สำนักงานใหญ่ในกรุงเจนีวา 740 คน ยูเอ็นเอชซีอาร์ทำงานใน 118 ประเทศทั่วโลกพร้อมเจ้าหน้าที่ประจำใน สำนักงานหลักในภูมิภาคและสำนักงานสาขาต่าง ๆ จำนวน 108 แห่ง และในสำนักงานย่อยและสำนักงานภาคสนามอีก 151 แห่ง

งบประมาณของยูเอ็นเอชซีอาร์ได้เพิ่มจาก 300,000 เหรียญสหรัฐอเมริกาในปีที่ก่อตั้งเป็นมากกว่าสองพันล้าน เหรียญในปีพ.ศ. 2552 ปัจจุบันยูเอ็นเอชซีอาร์ได้ทำงานให้กลุ่มเป้าหมายจำนวน 34.4 ล้านคน อันได้แก่ กลุ่มคน พลัดถิ่นภายในประเทศ 14.4 ล้านคน ผู้ลี้ภัย 10.5 ล้านคน ผู้ถูกส่งกลับภูมิลำเนา 2 ล้านคน ผู้ไร้รัฐ 6.6 ล้านคน และ ผู้ขอลี้ภัยอีก 800,000 คน องค์กรผู้ลี้ภัยที่ได้รับมอบหมายให้ทำงานแค่เพียงสามปีในตอนแรก ตอนนี้ฉลองครบรอบ 60 ปี และยังคงระลึกอยู่เสมอว่าความต้องการความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมนั้นไม่มีวันสิ้นสุด

อ่านข่าว ยูเอ็นเอชซีอาร์ครบรอบ 60 ปี ได้ที่ http://unhcr.or.th/th/news/general/519

แปลโดย คุณวรรณจันทร์ ไชยมนตรี